Oszustwa rekrutacyjne

Nie daj się nabrać przy szukaniu pracy. Poznaj najnowsze metody oszustów stosowane w czasie procesów rekrutacyjnych.

Oszustwa rekrutacyjne to nie rzadkość – ofiarą może zostać każdy, kto szuka pracy. Tylko w grudniu 2025 roku CERT Polska zarejestrował ponad 51 800 zgłoszeń dotyczących potencjalnych zagrożeń w sieci, a większość z nich to klasyczne próby wyłudzenia danych i pieniędzy. Fałszywe oferty pracy to jeden z najczęściej używanych przynęt.

Spis treści:

Kto jest narażony na oszustwa rekrutacyjne?

10 metod oszustw rekrutacyjnych:

1. Fałszywa firma lub rekruter

2. Opłaty rekrutacyjne

3. Pułapka abonamentowa na CV

4. Zakup materiałów biurowych do pracy

5. Agenci płatniczy

6. Łatwa praca przez internet

7. Fałszywe portale pracy

8. Atak na komputer w rekrutacji programisty

9. „Tuczenie świni"

10. Handel ludźmi

Technologia w służbie oszustw rekrutacyjnych

Lista czerwonych flag w skrócie

Kto jest celem oszustów?

Oszuści nie atakują przypadkowo. Najczęściej szukają osób w trudnej sytuacji: bezrobotnych, studentów szukających dorywczych zajęć, osób wracających na rynek pracy, pracowników szukających lepszych warunków, cudzoziemców w Polsce.

Oszustwa rekrutacyjne są częstsze niż nam się wydaje. Europol podkreśla, że osoby nowe w danym kraju, bezrobotne i w trudnej sytuacji finansowej są szczególnie podatne na oferty „zbyt dobre, by były prawdziwe".

Wg. danych McAfee pomiędzy czerwcem a lipcem 2025 roku liczba scam’ów rekrutacyjnych wzrosła o 10%. Jest to związane z coraz większym bezrobociem w USA. W Polsce też borykamy się z coraz trudniejszym rynkiem pracy można się zatem spodziewać, że liczba fałszywych ofert pracy będzie rosła. 

Sygnał ostrzegawczy nr 1: Im bardziej desperacko potrzebujemy pracy, tym łatwiej dać się złapać.

Metody oszustw stosowanych w rekrutacji

Oszuści tworzą przekonujące profile na LinkedIn, podszywają się pod prawdziwe firmy (kopiują logo, tworzą podobne nazwy domen – np. firma-polska.com zamiast firmpolska.com), a nawet budują fikcyjne strony internetowe. Niektóre oszustwa łatwo zidentyfikować, inne znacznie trudniej.

Poniżej znajdziesz różne scenariusze oszustw, które są kierowane do osób poszukujących pracy. Poznaj metody oszustów i nie daj się złapać!

Wyłudzenie danych osobowych – fałszywa firma / rekruter

Scenariusz: Oferta służy wyłącznie temu, żeby zebrać jak najwięcej danych: numer PESEL, skan dowodu osobistego, dane konta bankowego, zdjęcie twarzy. Przestępcy tłumaczą to „procedurą HR", „wymogami umowy" lub „weryfikacją przed zatrudnieniem".

Mogą pojawić się naciski na szybką decyzję, poganianie i pospieszanie by wysłać dane, bo „oferta przepadnie”.

Cel: Zaciągnięcie kredytów, otwieranie fikcyjnych kont, sprzedaż danych na czarnym rynku

Na co uważać:

• Kodeks pracy dokładnie określa, jakich danych może żądać pracodawca na etapie rekrutacji. Są to: imię i nazwisko, wykształcenie, kwalifikacje i przebieg zatrudnienia i dane kontaktowe – np. adres email lub telefon – czyli dane niezbędne do weryfikacji kompetencji zawodowych kandydata potrzebnych w konkretnym procesie rekrutacyjnym. Jeśli ktoś oczekuje dodatkowych danych, to najprawdopodobniej scam rekrutacyjny. Nigdy nie podawaj numeru PESEL ani nie skanuj dowodu przed rozpoczęciem procesu zatrudnienia.

• Nie podawaj swoich dokładnych danych w CV. Rekruter nie musi znać Twojego dokładnego adresu na etapie rekrutacji – wystarczy, że podasz miasto, w jakim mieszkasz.

• Swój numer PESEL dla pewności zastrzeż bezpłatnie w aplikacji mObywatel. To zabezpieczy  Twoje dane, które mogą wyciec również przy okazji ataków hackerskich na bazy danych (niekoniecznie w czasie rekrutacji).

• Dla celów rekrutacji możesz założyć osobny adres email, który będzie wykorzystywany tylko do tego.

Prywatny e-mail w rekrutacji (np. Gmail, WP) – czy to zawsze oszustwo? Jak sprawdzić?

Uwaga! Jeśli kontaktuje się z Tobą rekruter ze znanej firmy lub agencji zatrudnienia, która ma swoja stronę internetową i oficjalne adresy email, ale rekruter pisze z adresu typu rekruter@gmail.com, hr@wp.pl lub firma123@onet.pl to w 100% oszustwo. Rekruter z dużej agencji nigdy nie używa prywatnego adresu email w komunikacji służbowej.

Jednak w przypadku małych i mikro pracodawców nie panikuj od razu, ale obowiązkowo sprawdź firmę krok po kroku. W Polsce wiele małych firm, restauracji, salonów fryzjerskich czy firm usługowych (np. hydraulik, mechanik) rzeczywiście używa darmowych skrzynek Gmail lub WP, bo to proste i tanie. Nie mają profesjonalnej domeny (np. jan.kowalski@firma.pl), ale mogą być w 100% uczciwe.

Oszuści często używają takich adresów, żeby wyglądać na „małą firmę". Dlatego zawsze weryfikuj taką ofertę. Zajmuje to 5 minut i chroni przed pułapką.

Krok po kroku: Jak sprawdzić, czy oferta z prywatnego e-maila jest prawdziwa?

1. Zanim wyślesz CV, sprawdź NIP lub REGON firmy (każda legalna firma ma taki numer) – znajdziesz go na stronie www firmy lub poproś telefonicznie lub mailowo o jego podanie.

2. Wyszukaj firmę  na KRAZ (oficjalny rejestr agencji zatrudnienia), biznes.gov.pl (wyszukiwarka CEIDG – dla małych firm i jednoosobowych działalności) lub ems.ms.gov.pl (wyszukiwarka KRS – dla spółek).

3. Wpisz NIP/REGON i sprawdź: czy firma istnieje, czy jest aktywna (nie zawieszona), jaki jest jej adres, kto jest właścicielem.

4. Zadzwoń bezpośrednio do firmy pod numer z ich oficjalnej strony lub rejestru (NIE z numeru w ofercie, bo może być fałszywy). Spytaj: „Czy szukacie pracownika na to stanowisko?”

5. Sprawdź, czy ta oferta pracy opublikowana jest na stronie internetowej agencji lub firmy lub portalach pracy, a jeśli tak, to czy brzmi tak samo i czy zgadza się kontakt do rekrutera. Jeśli jesteś zainteresowany, wyślij swoją aplikację bezpośrednio przez stronę internetową.

6. Zweryfikuj opinie o firmie na Google, Facebooku lub forach typu Gowork.pl, Oferteo.pl. Wpisz: „[nazwa firmy] opinie pracownicy" lub „[nazwa firmy] oszustwo".

Opłaty „przed zatrudnieniem" – fałszywe koszty rekrutacji

Oszust prosi o wpłatę za: szkolenie wstępne, „zestaw startowy", mundur lub sprzęt, wizę lub zezwolenie na pracę za granicą, otwarcie konta w firmowym systemie.

Scenariusz: „Dostałeś pracę! Musimy teraz wysłać Ci pakiet powitalny, ale musisz pokryć koszty wysyłki (49 zł). Pozostałe koszty zostaną odjęte od pierwszej wypłaty." Na ten typ oszustwa szczególnie narażone są osoby szukające pracy za granicą, które stają się celem wyłudzaczy. Fałszywe agencje często oczekują wynagrodzenia „za załatwienie pracy” lub wizę.

Cel: Bezpośrednie wyłudzenie pieniędzy. Kwoty wydają się małe, ale przestępcy liczą na masową skalę.

Na co uważać: Legalni pracodawcy i agencje pracy NIGDY nie żądają pieniędzy od kandydata za uczestnictwo w rekrutacji ani za podjęcie pracy.

Sprawdź agencję w rejestrze agencji zatrudnienia (KRAZ) na stronie stor.praca.gov.pl

Pułapka abonamentowa – fałszywe serwisy do pisania CV

Szczególnie podstępna forma, bo nie wygląda jak oszustwo. Strona (np. kreator CV online) zachęca: „Stwórz CV ZA DARMO!" Użytkownik spędza godzinę na wypełnianiu szablonu, a kiedy chce pobrać gotowy dokument – okazuje się, że musi zapłacić „symboliczne 5,99 zł za 14 dni dostępu”.

Scenariusz 1: W regulaminie, zapisanym drobnym, szarym drukiem, kryje się informacja, że po 14 dniach następuje automatyczne odnowienie subskrypcji za kilkadziesiąt złotych miesięcznie – do momentu rezygnacji.

Scenariusz 2: Ogłoszenie pracy wymaga pobrania „kwestionariusza aplikacyjnego”. Żeby go pobrać, trzeba podać numer telefonu – który zostaje automatycznie zapisany do płatnej usługi SMS.

Cel: Wyłudzenie środków, pozyskanie danych karty kredytowej.

Oszustwo na zakup materiałów biurowych

Tu mechanika działania jest dość podobna, ale skutki mogą być bardziej bolesne niż utrata 49 zł. 

Scenariusz: „Dostałeś pracę! Aby rozpocząć potrzebujesz kilku narzędzi. Tu masz adres sklepu, prosimy kup te produkty z dostawą do siebie do domu a my tymczasem wyślemy ci zwrot środków na Twoje konto. Prosimy przyślij numer konta, na który mamy wykonać przelew. ”

Cel: Sklep jest fałszywy – zamiast zamawiać materiały do pracy podajesz numer karty kredytowej, który oszuści później wykorzystają do tego, by zapłacić nią za inne towary.

Na co uważać: Legalni pracodawcy i agencje pracy NIGDY nie oczekują, że sam zakupisz sprzęt do pracy.

Agenci płatniczy - pranie pieniędzy przez konto kandydata

Prosta praca, wysokie zarobki - to najczęstszy scenariusz oszustwa, za które ofiara może nawet pójść do więzienia!

Scenariusz: Ogłoszenie wygląda normalnie: praca zdalna, elastyczne godziny, atrakcyjne wynagrodzenie. Stanowisko może nazywać się „agent transferów płatności", „lokalny przedstawiciel finansowy", „koordynator płatności".

Cel: Pranie pieniędzy. Ofiara udostępnia swoje konto bankowe lub odbiera przelewy i przekazuje je dalej (np. przez Western Union lub kryptowaluty). Za swoje działania otrzymuje prowizje, stając się częścią przestępczego procederu.  

W 2022 roku Europol rozbił siatkę oszustów, w wyniku której aresztowano 222 osób podszywających się za rekruterów, którzy zwerbowali 8755 „kandydatów do pracy”, którzy  „pracowali” jako muły finansowe. Każdy z nich myślał, że to część procesu rekrutacji, który musi przejść, by otrzymać posadę. 

To było 4 lata temu. Dziś oszuści mają do dyspozycji jeszcze bardziej zaawansowaną AI, techniki modyfikacji głosu, obrazu i możliwość generowania video na podstawie jednego zdjęcia ofiary.

Na co uważać:  Jeśli praca polega głównie na przyjmowaniu i wysyłaniu pieniędzy, a wynagrodzenie to procent od każdej transakcji, to niemal na pewno pułapka.

Jeśli firma twierdzi, że wyśle Ci środki (jak w poprzednim przykładzie), a następnie gdzieś te środki będziesz musiał odesłać (np. „kupując” narzędzia pracy w podanym przez firmę, konkretnym sklepie) to również są duże szanse, że to oszustwo.

Łatwa praca przez internet

Jeśli oferta pracy wygląda ‘zbyt dobrze’ to na pewno jest to oszustwo!

Scenariusz: Kandydat otrzymuje wiadomość (WhatsApp, Telegram, SMS): „Praca zdalna! Klikaj, oceniaj produkty i zarabiaj 200–500 zł dziennie!". Ofiara dołącza do platformy (aplikacja lub strona), wykonuje proste zadania (kliknięcia, „recenzje", rezerwacje hoteli), widzi narastające „zarobki" na koncie. Ale żeby wypłacić pieniądze – musi wpłacić własne środki (np. „podatek", „depozyt bezpieczeństwa", „opłata aktywacyjna"), najczęściej w kryptowalucie.

Cel: Wyłudzenie wpłat. Platforma i zarobki nigdy nie istniały. Tylko w 2024 roku przez tego rodzaju oszustwa skradziono ponad 1 milion dolarów.

Na co uważać: Na wszelkie zbyt dobre oferty pracy, które gwarantują wysokie zarobki przy minimalnym nakładzie pracy i kwalifikacji.

Pomyśl! Gdyby takie oferty pracy były prawdziwe nikt nie pracowałby w pocie czoła na budowie, spędzał noce w zakładzie produkcyjnym na 3. zmianie czy pracował na 1,5 etatu by związać koniec z końcem!

Fałszywe portale pracy

Już nie tylko samo pojedyncze ogłoszenie może być fałszywe, ale dzięki rozwojowi technologii oszuści potrafią stworzyć całą sztuczną stronę z wieloma ofertami pracy. Może ona do złudzenia przypominać prawdziwą, istniejącą stronę – wskazówką będzie np. inna nazwa strony, literówka w nazwie (np. zamiast „stronazofertami” w nazwie mamy „stornazofertami”

Scenariusz: Kandydat myśli, że oferty są prawdziwe i wysyła CV.

Cel: wyłudzenie danych osobowych.

Na co uważać: Sprawdzaj adres strony internetowej, zwracaj uwagę na literówki czy nawet drobne nieścisłości na stronie – np. źle brzmiące zdania, które często są po prostu automatycznym tłumaczeniem. Oszuści nie mają czasu by poprawiać błędy i po tym można ich rozpoznać.

Atak hackerski (rekrutacja programisty)

Dość szczególny i niebezpieczny rodzaj oszustwa rekrutacyjnego, który może dotknąć programistów, testerów, product managerów i osoby związane z tworzeniem aplikacji.

Scenariusz: Kontakt od rekrutera na LinkedIn. Rozmowa przebiega poprawnie, strona internetowa pracodawcy istnieje, stawka jest atrakcyjna, ale rozsądna, rozmowa sensowna. Po wymianie kilku informacji, ze strony rekrutera pada propozycja: przejrzyj nasze MVP (pierwsza, podstawowa wersja aplikacji), a kandydat dostaje dostęp do repozytorium na GitHub (miejsce do przechowywania kodu).

Na pierwszy rzut oka wszystko wygląda jak solidna aplikacja, ale pod spodem kryje się malware z funkcją wysyłającą cały proces.env na zewnętrzny serwer. Oznacza to przekazanie kluczy API, prywatnych haseł. 

Cel: Wzięcie udziału w tej rekrutacji może skończyć się zainfekowaniem komputera wirusami a potencjalnie nawet utratą wszystkich danych.

Na co uważać: Rekruter szybko przechodzi do stawki, komplementuje kandydata. Zamiast rozmowy technicznej sugeruje sprawdzanie repozytorium kodu. W kodzie pojawia się Base64 +Function.constructor. Nigdy nie uruchamiaj kodu od rekruterów przed rozmową kwalifikacyjną lub bezpośrednim kontaktem.

„Tuczenie świni” (pig butchering) – rozbudowany scam relacyjny

Szczególnie niebezpieczna i coraz popularniejsza w Europie forma oszustwa. Jeszcze do niedawna dotyczył głównie portali randkowych, ale coraz śmielej wchodzi na biznesowe platformy typu LinkedIn. Tak naprawdę to zwykłe wyłudzenie danych, ale rozciągnięte w czasie, dlatego trudniejsze do zauważenia. Często dotyczy też osób z większym doświadczeniem zawodowym, bo kwoty na które oszukuje się kandydata są znaczne, a proces oszustwa trwa, dlatego wyłapywani są „kandydaci” z potencjalnie znacznymi oszczędnościami.

Scenariusz 1: Kontakt zaczyna się jak zwykła rekrutacja. „Rekruter” ma rozbudowany profil na LinkedIn, a oferta pracy brzmi wiarygodnie. Otrzymasz kilka propozycji pracy, możesz nawet odbyć kilka rozmów kwalifikacyjnych. Kilkukrotnie „otrzesz się o stanowisko”, które otrzyma ktoś inny. Wszystko po to, byś traktował rekrutera jako osobę godną zaufania, która chce Ci pomóc. Po jakimś czasie, rekruter zaproponuje lukratywną „pracę" związaną z inwestowaniem kryptowalut lub handlem na giełdzie.

Cel 2: Ofiara inwestuje własne pieniądze, widzi rosnące „zyski” na platformie. Gdy chce wypłacić środki – platforma żąda kolejnych wpłat. Pieniądze znikają.

Na co uważać: Wszelkie próby zmierzające do przejęcia przez Ciebie zobowiązań finansowych, inwestycji.

Skala: Przychody z tego rodzaju oszustw wzrosły o prawie 40% w 2024 roku, a liczba ofiar zwiększyła się o 210%. Scam rekrutacyjny pierwotnie targetował Azję – teraz coraz intensywniej Europę i Polskę.

Fałszywe oferty pracy za granicą – ryzyko handlu ludźmi

To najpoważniejsza forma oszustwa rekrutacyjnego, bo może prowadzić do rzeczywistego zagrożenia zdrowia i wolności. Fałszywe agencje pracy (często działające przez internet lub media społecznościowe) obiecują świetną pracę w Niemczech, Holandii, Dubaju, Azji – jako kelner/kelnerka, opiekunka, pracownik budowy, hostessa.

Scenariusz: Pośrednik organizuje wyjazd i zabiera dokumenty (np. paszport) pod pretekstem kontroli paszportowej. Na miejscu okazuje się, że warunki pracy są inne niż obiecane. W skrajnych przypadkach może dość do utraty dokumentów, zmuszania do pracy czy zmuszania do udziału w przestępstwie.

Cel: Handel ludźmi, praca przymusowa.

Na co uważać? Na oferty pracy umieszczane na grupach, w bezpłatnych portalach. Zawsze sprawdzaj, czy firma figuruje w bazach danych (CEIDG, KRS) a agencje pracy sprawdzaj w rejestrze agencji zatrudnienia (KRAZ) na stronie stor.praca.gov.pl

Nowe zagrożenia oszustw rekrutacyjnych – technologia w służbie oszustów

Niestety powyższa lista nie jest zamkniętą. Oszuści korzystają dziś ze sztucznej inteligencji i stale poszerzają swój arsenał działań, a my musimy zachowywać wzmożoną czujność.  Pamiętaj, że już dziś, fałszywy rekruter może:

• Prowadzić rozmowę wideo przez Zoom z wygenerowaną twarzą i głosem.

• Tworzyć przekonujące, „realistyczne" ogłoszenia o pracę w ciągu sekund.

• Budować strony firm, profile LinkedIn i e-maile firmowe, które wyglądają autentycznie.

Nawet dobrze wyglądająca rozmowa wideo nie jest gwarancją, że rozmawiamy z prawdziwą osobą. Zawsze weryfikuj firmę niezależnie od wrażenia z rozmowy.

Lista czerwonych flag, które mogą sugerować fałszywą ofertę pracy

Zrezygnuj z rekrutacji, jeśli:

• Oferta jest zbyt atrakcyjna – bardzo wysokie zarobki, brak wymagań, praca z domu bez doświadczenia.

• Kontakt odbywa się przez prywatny e-mail (gmail, yahoo) zamiast adresu firmowego.

• Rekruter chce przenieść rozmowę na WhatsApp lub Telegram.

• Proszą Cię o PESEL, skan dowodu lub dane konta bankowego PRZED podpisaniem umowy.

• Musisz cokolwiek zapłacić, żeby dostać pracę.

• Nie możesz znaleźć firmy w Google, KRS lub CEIDG.

• Agencja nie widnieje w rejestrze agencji zatrudnienia KRAZ

• Agencja nie ma żadnego biura stacjonarnego w Polsce, a tylko biuro online.

• Nazwa i logo agencji zatrudnienia oferującej superatrakcyjną pracę różni się nieco od oryginalnej nazwy i logo, a na oficjalnej stronie agencji nie ma opublikowanej oferty pracy, którą Ci zaproponowano.

• Rozmowa kwalifikacyjna odbywa się tylko przez czat, bez wideo lub spotkania.

• Ktoś wywiera presję: „Odpowiedz do dziś, jutro oferta przepada".

• Praca polega na „przetwarzaniu płatności" lub „zarządzaniu cudzymi pieniędzmi".

Szukanie pracy to stresujący czas. Oszuści o tym wiedzą i to wykorzystują. Znajomość ich metod to najlepsza ochrona.  Jeśli coś budzi Twoje wątpliwości, to zaufaj swojemu instynktowi i zweryfikuj firmę i rekrutera oraz nie korzystaj z usług nieznanych agencji zatrudnienia. Wybieraj tylko zaufane, wiarygodne agencje zatrudnienia.