Jak rozliczyć podatek z Niemiec? Wskazówki dla pracujących w Niemczech

Do you work in Germany? Do you know how to settle your German tax? Check out the basic rules and terminology related to the German tax system. Tips and advice for workers from Poland, who work in Germany. 

Jak rozliczyć podatek z Niemiec? Ile wynosi podatek dochodowy i jakie są klasy podatkowe? Zobacz wskazówki dla pracujących i rozliczających podatki w Niemczech!

Pracując w Niemczech, możemy mieć konieczność załatwienia różnych formalności w niemieckich instytucjach, w tym 

 w tamtejszym urzędzie skarbowym – Finanzamt. Jest to jedna z najważniejszych instytucji, z którą zetkniemy się podczas pracy w Niemczech. Urząd ten odpowiedzialny jest przede wszystkim za:

Jak sprawdzić swój numer identyfikacji podatkowej w Niemczech?

Steuernummer składa się z 10 lub 11 cyfr zapisywanych jako: 12/345/67890, lub 123/456/78901 i nie jest uniwersalny, obowiązuje jedynie dla urzędu skarbowego, w którym składamy rozliczenie podatku. Jeśli w kolejnym roku będziemy podlegać pod inny Finanzamt, zmieni się również nasz Steuernummer.

Warto wiedzieć, że w Niemczech istnieje również numer Steueridentifikationsnummer (Steuer-ID) – to osobisty, dożywotni numer podatkowy każdej osoby zameldowanej w Niemczech. 

Każda osoba pracująca u naszych zachodnich sąsiadów ma prawo (a czasem nawet obowiązek) 

. Deklaracja pozwala na ustalenie, czy podatnik zapłacił odpowiednią kwotę podatku w ciągu roku. W przypadku obowiązku złożenia deklaracji nierozliczenie się z niemieckim fiskusem podatnik może narazić się na konsekwencje prawne, takie jak kary finansowe.

Ile wynosi podatek w Niemczech? Progi podatkowe

Podatek dochodowy w Niemczech ma system progresywny, czyli zwiększa się wraz z dochodem. W Niemczech na rok 2026 stawki podatku dochodowego prezentują się następująco:

Stawki podatkowe w Niemczech na 2026 i kwota wolna od podatku

Progi podatkowe w Niemczech są regularnie, prawie każdego roku aktualizowane. Zmianie nie ulega procent podatku, ale zmienia się próg, od którego zaczyna obowiązywać wyższa stawka opodatkowania.

Kwota wolna od podatku w Niemczech w 2026 r. wynosi12 348 euro dla osoby samotnej i 24 696 euro przy wspólnym rozliczeniu małżonków. Oznacza to, że podatek dochodowy od osób fizycznych zostanie naliczony dopiero od tej kwoty. 

Dla Polaków pracujących w Niemczech najważniejsze jest to, że próg „bez podatku” rośnie, więc 

miesięczny dochód wolny od podatku może być wyższy.  

Przy takich samych zarobkach w 2026 r. efektywna stawka podatku będzie nieco niższa niż w 2025 r.

Zmienią się też progi dla najlepiej zarabiających. Próg dla 42% należnego podatku zostanie podniesiony do 69 878 euro. 

System podatkowy w Niemczech opiera się na tzw. klasach podatkowych. Jest ich 6. To na ich podstawie oblicza się obciążenia podatkowe. 

 zostaniemy objęci, zależeć będzie wysokość podatku odprowadzanego przez naszego pracodawcę do Finanzamt, a w konsekwencji nasze 

Wybór klasy podatkowej nie jest więc dowolny, ale w niektórych sytuacjach można zmienić  klasę poprzez wniosek w Finanzamt. Każda klasa przyznawana jest w zależności od indywidualnej sytuacji, i to, 

ile procent w ramach danej klasy podatkowej

 zapłacimy, zależy od naszego dochodu osiągniętego ponad granicę opodatkowania.

W roku 2025 w I klasie podatkowej obowiązywała podstawowa kwota wolna od podatku w wysokości 12 096 euro, ulga pracownicza (tzw. Werbungskostenpauschale) wynosiła 1 230 euro, a ulga na wydatki specjalne – 36 euro. Biorąc pod uwagę składki na ubezpieczenie społeczne, oznacza to, że za 2025 rok podatek w I klasie podatkowej był pobierany dopiero od kwoty zbliżonej do ok. 1 400 euro miesięcznie (wartość orientacyjna, zależna od indywidualnych składek i parametrów rozliczenia).

 podstawowa kwota wolna od podatku wzrasta do

 przy niezmienionej standardowej uldze pracowniczej 1 230 euro i uldze na wydatki specjalne 36 euro. Przekłada się to na dalszy wzrost granicy opodatkowania dochodu w I klasie podatkowej – 

pierwsze zaliczki na podatek dochodowy pojawiają się dopiero przy dochodzie w okolicach 1 430–1 450 euro brutto miesięcznie, w zależności od indywidualnych składek i innych parametrów.

W 2026 roku kwota wolna wynosi 12 348 euro. 

Jest przyznawana dla osób samotnie wychowujących dzieci, które otrzymują zasiłek rodzinny lub zwiększoną kwotę wolną od podatku ze względu na dziecko (Kinderfreibetrag). Dotyczy to m.in. rodziców samotnych, rozwiedzionych, wdowców oraz osób w separacji, pod warunkiem że dziecko mieszka we wspólnym gospodarstwie domowym i spełnione są warunki do pobierania 

W roku 2025, poza kwotą wolną od podatku obowiązującą w I klasie podatkowej (12 096 euro), standardową ulgą pracowniczą 1 230 euro i ulgą na wydatki specjalne 36 euro, samotnym rodzicom przysługuje także ulga podatkowa w wysokości 4 260 euro rocznie (Entlastungsbetrag für Alleinerziehende). Razem daje to kwotę ponad 17 600 euro rocznie dochodu zwolnionego z opodatkowania (wartość zaokrąglona, bez uwzględnienia składek na ubezpieczenia).

W roku 2026 utrzymany zostaje ten sam Entlastungsbetrag für Alleinerziehende w wysokości 4 260 euro rocznie, natomiast podstawowa kwota wolna od podatku rośnie do 12 348 euro. Oznacza to, że samotny rodzic w II klasie podatkowej korzysta łącznie z jeszcze wyższego poziomu dochodu zwolnionego z podatku i w praktyce

 zaczyna płacić podatek dochodowy dopiero przy dochodzie rzędu około

miesięcznie, w zależności od składek na ubezpieczenia i innych indywidualnych parametrów.

III klasa podatkowa stanowi najkorzystniejszą opcję spośród wszystkich klas podatkowych, jeśli chodzi o podatek dochodowy. Posiada kwotę wolną od podatku aż dwukrotnie wyższą niż I klasa podatkowa. 

W 2025 roku kwota wolna od podatku w III klasie wynosiła 24 192 euro rocznie. Po uwzględnieniu innych ulg i składek na ubezpieczenie społeczne osoba znajdująca się w III klasie podatkowej w 2025 roku musiała zarabiać około 2 630 euro miesięcznie, aby w ogóle zapłacić podatek dochodowy (wartość orientacyjna, zależna od indywidualnych parametrów).

W 2026 roku kwota wolna od podatku w III klasie rośnie do 24 696 euro rocznie

. Przekłada się to na dalsze podniesienie progu, od którego naliczany jest podatek dochodowy. Pierwsze zaliczki pojawiają się dopiero przy miesięcznym wynagrodzeniu brutto rzędu około 2 680–2 700 euro, w zależności od wysokości składek na ubezpieczenia społeczne, dodatków i ewentualnych Freibeträge wpisanych na karcie podatkowej.

Stosuje się ją w przypadku małżonków pracujących razem w Niemczech, którzy osiągają dochody mniej więcej tej samej wysokości. Ulgi podatkowe są takie same, jak I klasie podatkowej.

Występuje w przypadku małżonków, których dochody się różnią, a którzy normalnie mieliby przyznaną kombinację klas III i IV. Metoda faktorowa działa w sposób, że podatek dochodowy jest dodatkowo redukowany o określony współczynnik, który jest ustalany indywidualnie przez urząd skarbowy i zazwyczaj wynosi mniej niż 1.

Metoda ta służy do precyzyjnego oszacowania spodziewanego rocznego podatku dochodowego i ma na celu zapewnienie równości w traktowaniu małżonków podczas rozliczania podatków. W praktyce oznacza to, że kwoty wolne od opodatkowania są rozdzielane pomiędzy oboje małżonków, zamiast przyznawać je jedynie partnerowi będącemu w III klasie podatkowej w kombinacji III/V.

Aby skorzystać z metody faktorowej, para musi złożyć wspólny wniosek do urzędu skarbowego, w którym określi przewidywane dochody na dany rok kalendarzowy. Metoda obowiązuje przez dwa lata, po czym konieczne jest ponowne złożenie wniosku. Każda osoba korzystająca z tej metody jest zobowiązana do złożenia zeznania podatkowego.

V klasa podatkowa jest przypisana małżonkowi lub partnerowi z zarejestrowanego związku, jeśli druga osoba ma III klasę podatkową i osiąga znacząco wyższe dochody. Taka kombinacja (III/V) jest typowa, gdy jedno z małżonków jest głównym żywicielem rodziny, a drugie zarabia wyraźnie mniej.

W V klasie podatkowej zasadniczo nie uwzględnia się przy poborze zaliczek na podatek podstawowej kwoty wolnej od podatku (Grundfreibetrag) ani kwoty wolnej na dzieci – są one „skonsumowane” po stronie partnera w III klasie podatkowej.

Pracownik w V klasie korzysta jedynie z podstawowych, niewielkich kwot ryczałtowych, takich jak ulga pracownicza  i ulga na wydatki specjalne, co powoduje relatywnie wysokie potrącenia podatku od już niskiego poziomu dochodów.

Dokładna kwota, od której pojawiają się zaliczki na podatek, zależy od wysokości wynagrodzenia, składek na ubezpieczenia społeczne oraz ewentualnych dodatkowych ulg wpisanych na karcie podatkowej, dlatego w praktyce może wahać się mniej więcej w przedziale od kilkuset euro wzwyż miesięcznie.

W VI klasie podatkowej nie ma żadnej kwoty wolnej od podatku, ale najczęściej dotyczy drugiej pracy, gdzie i tak zazwyczaj nie zarabia się wiele.

Masz obawę, by jechać do pracy w Niemczech bez znajomości niemieckiego systemu podatkowego?

Oferujemy zatrudnienie ze wsparciem koordynatora.

Istnieje wiele czynników, które wpływają na powstanie obowiązku 

. Do najpopularniejszych z nich należą:

Rodzaje obowiązków podatkowych w Niemczech

Pierwszym jest tzw. nieograniczony obowiązek podatkowy, który oznacza, że większość osób mieszkających i pracujących na terenie tego kraju, musi 

. Obejmuje zarówno dochody uzyskane na terenie Niemiec, jak i poza jego granicami (tzw. dochody światowe), ale w naliczaniu podatku ma zastosowanie ustawa o unikaniu podwójnego opodatkowania. Jest uważany za korzystny dla pracownika, ponieważ pozwala na uwzględnienie w rozliczeniu rocznym wielu dodatkowych ulg.

Aby zakwalifikować się do nieograniczonego obowiązku podatkowego, pracownik powinien spełnić jeden z kilku kryteriów:

Jeśli z warunków ujętych w ostatnim punkcie pracownik spełnia jedynie ten dotyczący pracy w Niemczech powyżej 183 dni w danym roku lub posiada meldunek w tym kraju, to może wnioskować w urzędzie o tzw. 

fikcyjny nieograniczony obowiązek podatkowy.

Jest drugim sposobem rozliczenia i powstaje, gdy pracownik nie spełnił kryteriów nieograniczonego obowiązku podatkowego. Cechy pracownika z ograniczonym obowiązkiem podatkowym to:

Reguła 183 dni w sytuacji pracowników delegowanych

W przypadku, gdy jesteśmy pracownikiem delegowanym do Niemiec, Reguła 183 dni pozwala na stwierdzenie, w którym kraju odprowadzane będą nasze zaliczki na podatek. Jeżeli czas delegowania jest krótszy niż 183 dni, nasz pracodawca może zadeklarować czy podatek odprowadzany będzie w Niemczech, czy pozostanie po stronie polskiej. Przy deklarowaniu okresu pracy w przypadku cudzoziemców firma powinna wziąć pod uwagę, jak długo ważna jest wiza, a także pozwolenie na wykonywanie pracy w Polsce.

Zadeklarowanie okresu pracy krótszego niż 183 dni niesie ze sobą konsekwencje, jeśli okres ten zostanie jednak przekroczony – nasz pracodawca ma wtedy obowiązek wykonania korekty rozliczenia w Polsce i opodatkowania dochodów na terenie Niemiec od pierwszego dnia pracy. Jeżeli już wcześniej wie, że delegowanie przekroczy 183 dni, to może przed upływem tego czasu (np. 90 dniach) zadeklarować, że zaliczki na podatek będą opłacane w Niemczech. Wtedy nasz pracodawca musi zostać zarejestrowany w celach podatkowych w Finanzamt oraz opłacać zaliczki na podatek do 20 dnia każdego miesiąca. W takim przypadku korekty w Polsce nie są konieczne.

Czym jest roczna karta podatkowa – Lohnsteuerbescheinigung?

Lohnsteuerbescheinigung jest dokumentem wystawianym przez pracodawcę i wysyłanym na początku roku (maksymalnie do końca lutego), często nazywanym odpowiednikiem polskiego PIT-11. Zawiera podstawowe składniki wynagrodzenia, daty zatrudnienia czy informację o tym, 

 nas obejmuje. Dokument otrzymamy w dwóch przypadkach:

Jeśli stosunek pracy ustanie przed zakończeniem roku podatkowego, na Lohnsteuerbescheinigung znajdzie się dokładna data zakończenia pracy. Jeśli zatrudnienie jest kontynuowane, datą zakończenia pracy będzie zawsze 31.12. Oprócz składników wynagrodzenia i podatków, na dokumencie można również znaleźć dodatki do wypłaty.

Co jest potrzebne do rozliczenia podatku w Niemczech?

, należy przygotować deklarację oraz skompletować niezbędne dokumenty dotyczące zatrudnienia podczas pracy w Niemczech:

Do kiedy trzeba się rozliczyć w Niemczech?

Obowiązkowe rozliczenie podatku musi być złożone w urzędzie skarbowym do 31 lipca kolejnego roku, za który jest składane zeznanie. 

Przy rozliczeniu podatku z Niemiec z doradcą podatkowym, termin złożenia zeznania jest wydłużony aż do  końca lutego kolejnego roku (czyli przy rozliczaniu podatku za 2025, aż do 28 lutego 2027). Wynika to z tego, że doradcy potrzebują nieco więcej czasu na to, by móc obsłużyć swoich klientów. 

Dobrowolne rozliczenie podatku  (Antragsveranlagung) np. kiedy liczysz na zwrot podatku, możesz złożyć w ciągu 4 lat (czyli zeznanie podatkowe za 2025 rok możesz złożyć do 31 grudnia 2029 roku). 

 rozliczenie podatku dochodowego z Niemiec

 przeciętnie wynosi od 3 do 6 miesięcy. Jeśli nasze zeznanie podatkowe zawiera błędy, konieczne będzie ich poprawienie, co może znacznie wydłużyć czas oczekiwania, przekraczając 6 miesięcy od złożenia oryginalnej deklaracji. 

Dokument z decyzją podatkową (Steuerbescheid )otrzymamy w momencie zakończenia procesu rozliczenia podatku z Niemiec przez Finanzamt. Na dokumencie możemy zweryfikować przyznany nam numer podatkowy, dane urzędu skarbowego, pod jaki podlegamy w Niemczech (zazwyczaj odpowiedni dla adresu zameldowania/ zamieszkania lub siedziby pracodawcy) oraz ostateczną kwotę zwrotu lub niedopłaty przyznanej przez urząd.

W przypadku zwrotu podatku niemiecki urząd skarbowy nie ma jednego ustalonego terminu na przekazanie środków, choć zwrot podatku jest z reguły zlecany w tym samym czasie, co wysłanie Steuerbescheid. Często pieniądze są na koncie już kilka dni po wystawieniu decyzji.

Zwrot nadpłaconego podatku jest wypłacany wyłącznie przelewem bankowym na numer konta (IBAN), który podałeś w deklaracji lub który jest zapisany w Twoim profilu ELSTER / w danych Finanzamt.

Kontakt dla kandydatów

Wartościowanie stanowisk pracy – czym jest i jak przebiega?

Wartościowanie stanowisk pracy to świadome ustalenie wewnętrznej hierarchii stanowisk w organizacji z uwzględnieniem jej potrzeb i uwarunkowań rynkowych. Przynosi wymierne korzyści firmie w postaci usystematyzowania całej polityki zarządzania zasobami ludzkimi.

Do tej pory w wielu firmach był to element rozwoju polityki HR. W związku z wdrożeniem dyrektywy UE 2023/970 oraz projektowanej ustawy o równości wynagrodzeń, wartościowanie pracy staje się jednym z kluczowych mechanizmów zapewnienia zgodności z prawem.

Nowe przepisy dbają o przejrzystość wynagrodzeń, czyli dbają o to, by system wynagrodzeń był oparty na obiektywnych, neutralnych kryteriach oraz żeby pracodawca był w stanie wykazać, że różnice płacowe są uzasadnione wartością pracy, a nie subiektywnymi czynnikami. Jest to wzmocnienie stosowania zasady równości wynagrodzeń znanego już nam z obowiązującego prawa pracy. 

W tym artykule poruszamy następujące kwestie:

Na czym polega wartościowanie stanowisk?

Proces polega na ocenie wartości stanowisk dla organizacji. Przy użyciu określonych metod precyzuje się wymogi kompetencyjne na poszczególne stanowiska, ustala się także ich oddziaływanie na realizację celów firmy.

Zgodnie z projektowanymi przepisami pracodawca dokonuje oceny wartości pracy na stanowisku lub wartości rodzaju pracy. Oznacza to konieczność podejścia systemowego, obejmującego wszystkie role w organizacji.

Na etapie budowy metodologii wartościowania kluczowe jest odejście od podejścia intuicyjnego i oparcie się na obiektywnych kryteriach. Punktem wyjścia pozostaje art. 18³c Kodeksu pracy, który wprowadza zasadę jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę lub pracę o jednakowej wartości. Prace o jednakowej wartości to takie, które wymagają porównywalnych kwalifikacji zawodowych, odpowiedzialności oraz wysiłku. 

Dyrektywa UE 2023/970 rozszerza to podejście i wymaga, żeby wartościowanie uwzględniało cztery obszary:

W praktyce wartościowanie odpowiada na jedno kluczowe pytanie: która praca w organizacji ma większą, a która mniejszą i dlaczego.

Dlaczego proces wartościowania stanowisk pracy ma dziś znaczenie strategiczne?

Nowe regulacje zmieniają funkcję wartościowania na rynku pracy. Nie jest to już wyłącznie narzędzie porządkujące wynagrodzenia, ale fundament:

Pracodawca będzie zobowiązany m.in. do:

Bez wartościowania nie jest możliwe spełnienie tych obowiązków w sposób rzetelny.

Przebieg wdrożenia efektywnego procesu wartościowania w organizacji

Jak sprawnie dokonać wartościowania stanowisk pracy w organizacji?  

Proces rozpoczyna się od identyfikacji stanowisk lub rodzajów pracy funkcjonujących w organizacji. W wielu firmach już na tym etapie ujawniają się niespójności np. różne nazwy dla podobnych ról lub brak formalnego podziału stanowisk. Na tym etapie zbierane są również dane dotyczące:

Pod uwagę należy wziąć każde stanowisko funkcjonujące w firmie. 

Lista stanowisk nie wystarczy. Rzetelne wartościowanie nie jest możliwe bez aktualnych i spójnych opisów stanowisk pracy. Powinny one obejmować nie tylko zadania, ale przede wszystkim:

Najczęściej w tym momencie powstaje słownik stanowisk stosowany w danej organizacji

Jednym z najważniejszych elementów procesu jest wybór kryteriów oceny. Zgodnie z projektowanymi przepisami muszą one być:

Na tym etapie kluczowe jest upewnienie się, że wybrane kryteria wartościowania stanowisk pracy nie faworyzują żadnej z grup pracowników , co jest bezpośrednio związane z wymogami dyrektywy.

Po ustaleniu kryteriów następuje właściwa ocena stanowisk. Może ona przyjmować różne formy (np. punktową lub analityczną), jednak jej celem jest jedno: porównanie wartości pracy w całej organizacji. Efektem tego etapu jest uporządkowanie stanowisk według ich wartości oraz identyfikacja stanowisk o zbliżonym poziomie.

Klasyfikacja stanowisk i tworzenie kategorii prac

Zgodnie z nowymi przepisami pracodawca po dokonaniu oceny wartości pracy dokonuje klasyfikacji stanowisk i ustala kategorie pracowników wykonujących pracę o jednakowej wartości. To kluczowy moment procesu, ponieważ:

Krok 6: Powiązanie z systemem wynagrodzeń

Ostatnim etapem jest przełożenie wyników wartościowania na praktykę biznesową, czyli budowę struktury wynagrodzeń. Zgodnie z projektowanymi przepisami struktura wynagrodzeń powinna wynikać z wartości pracy. W praktyce oznacza to:

Bez tego etapu wartościowanie pozostaje jedynie analizą, a nie realnym narzędziem zarządzania.

 Prawidłowo przeprowadzone wartościowanie stanowisk to wyzwanie - 

Zmiana w procesie wartościowania stanowisk zgodna z dyrektywą UE 2023/970

Najważniejszą zmianą jest to, że wartościowanie przestaje być wyborem, a staje się podstawą realizacji obowiązków prawnych. Nowe regulacje wprowadzają m.in.:

Dodatkowo pojawia się wymóg wykazania, że system wynagrodzeń nie prowadzi do dyskryminacji, co w praktyce bez wartościowania jest bardzo trudne. Wartościowanie stanowisk pracy to dziś nie tylko narzędzie HR, ale element zarządzania ryzykiem prawnym i finansowym w organizacji. Firmy, które podejdą do wartościowania w sposób systemowy, zyskują nie tylko bezpieczeństwo, ale również większą transparentność i kontrolę nad polityką wynagrodzeń.

Przeprowadzenie wartościowania w sposób zgodny z nowymi przepisami wymaga połączenia wiedzy prawnej, analitycznej i HR-owej. W wielu organizacjach oznacza to konieczność wsparcia zewnętrznego, szczególnie na etapie projektowania kryteriów oraz budowy struktury wynagrodzeń. Wsparcie to pozwala nie tylko przyspieszyć proces, ale przede wszystkim zapewnić jego zgodność z wymaganiami, które od 2026 roku będą realnie weryfikowane.

Najczęstsze wyzwania w procesie wartościowania pracy zgodnie z nowymi przepisami 

Doświadczenie Trenkwalder pokazuje, że organizacje napotykają kilka powtarzalnych trudności. Najczęściej są to:

W kontekście nowych przepisów szczególnie ryzykowne jest pomijanie tych problemów lub ich „maskowanie”, ponieważ dane będą podlegały analizie i raportowaniu.

Chcesz wdrożyć wartościowanie stanowisk i szukasz wsparcia? 

Rola lidera w erze AI

This article is available only in Polish. Please switch to the Polish version of the website or use your browser’s automatic translation feature.

Digitalizacja, która jeszcze niedawno była dla wielu firm wizją przyszłości, dziś staje się rynkowym standardem i warunkiem konkurencyjności nie tylko we wzroście efektywności, ale również przyciąganiu talentów. 

Dane pokazują wyraźnie, że samo wdrożenie technologii nie wystarczy. O tym, czy organizacja odniesie sukces we wprowadzaniu automatyzacji i nowoczesnych narzędzi opartych o sztuczną inteligencję decyduje człowiek, a konkretnie menadżer - jego gotowość do słuchania, tłumaczenia sensu zmiany i zarządzania nierzadko wielopokoleniowymi zespołami. 

Z raportu „Wyzwania Pracodawców. Strategie budowania lojalności pracowników” (Trenkwalder 2025) wynika jasno: presja na automatyzację i transformację cyfrową jest realna i rośnie. Szczególnie silnie odczuwają ją duże organizacje – ponad 80% z nich wskazuje ją jako istotne wyzwanie. 

Jednocześnie tylko 14,4% firm planuje inwestycje w automatyzację lub AI w ciągu najbliższych 6 miesięcy, a aż 38% organizacji nie podejmuje i nie planuje żadnych działań digitalizacyjnych. W przypadku małych firm ten odsetek sięga nawet 48%. 

W dobie pędzącego rozwoju technologii dla wielu firm może to być moment decydujący o przyszłości. Jak wynika z raportu, dla wielu pracowników – szczególnie najmłodszych – brak nowoczesnych narzędzi staje się sygnałem, że firma nie nadąża. Tak zwane Pokolenie Z inaczej rozumie lojalność i relację z pracodawcą niż starsze generacje. Tylko 30,8% najmłodszych pracowników deklaruje lojalność lub wysoką lojalność, podczas gdy w starszych grupach wskaźnik ten przekracza 50%, a wśród pracowników 50+ sięga nawet 70%. 

Co istotne, dla młodych takie elementy jak elastyczność, work–life balance, nowoczesne narzędzia i technologie są ważniejsze niż tradycyjnie rozumiana stabilność czy hierarchiczny awans. Nowoczesne środowisko pracy jest dla nich oczywistością. 

Zespoły wielopokoleniowe, a kompetencje lidera 

W większości organizacji w jednym zespole pracują dziś przedstawiciele Pokolenia Z, Y, X, a często także Baby Boomers. Każda z tych grup inaczej rozumie lojalność, inaczej reaguje na zmianę i inaczej postrzega technologię. 

Dla starszych pracowników kluczowe pozostają stabilność, bezpieczeństwo finansowe, szacunek dla doświadczenia i kompetencji. Z kolei dla młodszych partnerska relacja, jasna komunikacja, sens pracy i nowoczesne narzędzia. 

Jedna decyzja technologiczna może więc wywołać zupełnie różne reakcje i emocje w tym samym zespole. Dlatego rola menadżera i jego kompetencje miękkie są tak ważne, aby osiągnąć sukces. 

Raport pokazuje, że 62,6% pracodawców uważa rolę lidera za kluczową w budowaniu lojalności pracowników. Z kolei 78,9% pracowników jeszcze wyraźniej wskazuje jasną i przejrzystą komunikację jako najskuteczniejsze działanie wzmacniające lojalność. 

To ważne wskazówki w kontekście tworzenia profilu kompetencyjnego menadżerów i uznawaniu ich roli jako strategicznej w prowadzeniu biznesu i wdrażaniu technologii. Jeśli lider nie słucha zespołu, nie tłumaczy celu i sensu działań, nie dostosowuje komunikacji do różnych pokoleń, to nawet najlepsze narzędzie czy proces stanie się źródłem frustracji, oporu i spadku zaangażowania. 

Jakich kompetencji szukać rekrutując lub wybierając lidera 

Większość procesów rekrutacji lub awansów menadżerów kończy się decyzją o zatrudnieniu osoby z największym stażem, najbardziej doświadczonej w danej branży czy specjalizacji. Wynika to z faktu, że są to najłatwiejsze do zmierzenia kompetencje. Najcenniejsze kompetencje na czasy ciągłej zmiany są trudne do uchwycenia bez odpowiedniego przygotowania i narzędzi. Należą do nich: 

Warto zainwestować w rekrutację lidera, bo jest to strategiczne stanowisko w każdej organizacji, która chce się rozwijać technologicznie. 

Digitalizacja i AI są dziś koniecznością – zarówno z perspektywy konkurencyjności, jak i oczekiwań najmłodszych pracowników. Jednak o sukcesie tych zmian wbrew pozorom nie decydują najlepsze systemy, a ludzie właśnie. 

Jeśli digitalizacja i AI mają stanowić realną wartość, firmy muszą zadać sobie jedno kluczowe pytanie: czy nasi liderzy są gotowi prowadzić ludzi przez zmianę, a nie tylko egzekwować wdrożenie narzędzi? 

Potrzebujesz wsparcia w rekrutacji kadry menedżerskie?  

Nowa ustawa o PIP

Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy, która wchodzi w życie 8 lipca 2026 r., znacząco zwiększa ryzyko stosowania umów cywilnoprawnych. Celem ustawy jest ograniczenie nadużyć w zatrudnianiu pracowników. Czy to oznacza jednocześnie ograniczenie elastyczności zatrudnienia w firmach? Niekoniecznie. Firmy będą musiały zmienić strategie zatrudnienia i postawić na rozwiązania bezpieczne prawnie. Jedną z głównych alternatyw dla umów zlecenia staje się praca tymczasowa. 

Weryfikacja strategii zatrudnienia w firmach stosujących umowy cywilno-prawne 

Nowelizacja ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy (ustawa o PIP 2026), opublikowana 7 kwietnia 2026 r., to jedna z najważniejszych reform rynku pracy w Polsce w ostatnich latach. Nowe przepisy wchodzą w życie 8 lipca 2026 r. i znacząco rozszerzą kompetencje kontrolne PIP wobec pracodawców. Zmiany obejmują w szczególności kontrolę umów zlecenia, współpracy B2B oraz innych form zatrudnienia cywilnoprawnego. Reforma ma na celu ograniczenie nadużyć i zastępowania umów o pracę mniej stabilnymi formami współpracy. W praktyce oznacza to fundamentalną zmianę podejścia do zatrudniania pracowników.  

Patrzymy na ustawę PIP, jak na nowelizację przepisów. W praktyce jednak, zmiany, które wymusza ustawa wykraczają daleko poza przepisy pracy i wiążą się z koniecznością redefinicji strategii zatrudnienia w przedsiębiorstwach. Dotyczy to firm, które w poszukiwaniu elastyczności zatrudniania, wybierały umowy zlecenie, jako najłatwiejsze i najtańsze rozwiązanie. To się zmieni.   

Bezpieczeństwo ważniejsze niż niski koszt zatrudnienia 

W warunkach rosnącej liczby regulacji, niepewności gospodarczej i presji kontrolnej, głównym kryterium, którym będą kierować się firmy powinno być bezpieczeństwo. Bezpieczeństwo dla firmy, pracownika, a także przy wyborze partnera, jakim jest agencja zatrudnienia.  

Do tej pory firmy pytały, gdzie jest taniej. Po zmianach w ustawie o PIP kluczowe będzie pytanie, gdzie jest bezpiecznie. Bezpieczeństwo prawne i finansowe, stabilność biznesowa stają się dziś najważniejszym kryterium wyboru modelu zatrudnienia

 – podkreśla Ewelina Glińska-Kołodziej, CEO w Trenkwalder 

W świetle zwiększonych kontroli PIP, współpraca z nierzetelnymi agencjami może stać się realnym kosztem dla firmy.  

Problemem, jaki od lat trapi rynek agencji zatrudnienia jest zbyt niski próg wejścia na rynek. Dzisiaj każdy podmiot, także spoza Polski, może założyć agencję zatrudnienia praktycznie od ręki, bez udokumentowanej płynności finansowej czy certyfikatu. Jeśli kontrola wykaże nieopłacone składki, zaległości w wynagrodzeniach, to nie uderzy to w agencję założoną „na chwilę”, która za moment może zniknąć z rynku. Uderzy w wizerunek pracodawcy, który z nią współpracuje. Dlatego firmy powinny zadbać o swoje bezpieczeństwo także pod tym kątem

podkreśla Ewelina Glińska-Kołodziej. 

Praca tymczasowa alternatywą dla umowy zlecenie 

Najczęściej wskazywaną bezpieczną alternatywą dla umów zlecenia jest praca tymczasowa. Według raportu Polskiego Forum HR „Rynek usług HR 2025” z 2026 roku, odsetek umów o pracę tymczasową wśród agencji zrzeszonych w PFHR wyniósł 82 proc., a w całej Polsce – 38 proc. I w kierunku, jaki obrały agencje zrzeszone w Polskim Forum HR powinien iść cały rynek agencji zatrudnienia. Praca tymczasowa jest dobrze uregulowana prawnie i korzystna zarówno dla pracowników, jak i pracodawców. Pracownicy tymczasowi mają prawo do urlopów i warunki pracy takie, jak inni pracownicy na analogicznych stanowiskach w firmie, a ich wynagrodzenia są w pełni oskładkowane. Pracodawcom praca tymczasowa zapewnia elastyczność zatrudnienia i możliwość dostosowania do zmieniających się potrzeb biznesowych. Dodatkowo, model ten pozwala pracodawcom przenieść na agencję odpowiedzialność za rozliczenia, dokumentację oraz prawidłowość zatrudnienia. Alternatywą pozostaje zatrudnienie na etat, ale nie zawsze jest możliwe, szczególnie w firmach, dla których ważna jest elastyczność operacyjna.  

Praca tymczasowa to dziś jedno z nielicznych rozwiązań, które łączy elastyczność z pełnym bezpieczeństwem prawnym. Dodatkowo odciąża pracodawcę operacyjnie, co w warunkach rosnącej złożoności regulacyjnej ma ogromne znaczenie. Dla wielu firm będzie to naturalny kierunek po zmianach w ustawie o PIP  

Jak bezpiecznie zatrudniać pracowników tymczasowych i dorywczych w 2026 roku? 

Na co jeszcze firmy powinny zwrócić uwagę weryfikując swoje modele zatrudnienia pod kątem zmian w ustawie PIP? 

Okres przejściowy to czas na uregulowanie umów 

Jedną z kluczowych zmian, jest możliwość ustalenia stosunku pracy przez inspektora pracy w drodze decyzji administracyjnej. Oznacza to, że PIP może zakwestionować umowę zlecenia lub B2B i uznać ją za umowę o pracę. Nowa procedura kontrolna przewiduje najpierw polecenie usunięcia naruszeń, a następnie – w przypadku jego niewykonania – wydanie decyzji administracyjnej. Przewidziano też rozwiązanie przejściowe pozwalające pracodawcom na dobrowolne uregulowanie umów w ciągu 12 miesięcy od wejścia w życie przepisów. To czas, który może uchronić firmy nawet przed bankructwem. Dlaczego? Choć decyzja inspektora działa co do zasady na przyszłość, ryzyko skutków wstecznych pojawia się w przypadku wyroku sądu pracy. W takiej sytuacji pracodawca może zostać zobowiązany do ponownego naliczenia składek ZUS, przeliczenia wynagrodzeń, wypłaty urlopów i ekwiwalentów.  

Dla firm zatrudniających setki osób na umowach zlecenia może to oznaczać bardzo poważne konsekwencje finansowe. 12-miesięczny okres przejściowy daje pracodawcom czas na dostosowanie swoich modeli zatrudnienia bez ponoszenia konsekwencji za wcześniejsze nieprawidłowości. To kluczowy moment na audyt, wdrożenie zmian i uporządkowanie dokumentacji. Dlatego firmy nie powinny czekać na wejście w życie nowych przepisów, a już teraz zająć się tym tematem.

– podkreśla Ewelina Glińska-Kołodziej. 

Pracownik objęty kontrolą PIP jest chroniony przed zwolnieniem 

Za szybkim przeprowadzeniem audytu modeli zatrudnienia przemawia fakt, że nowe przepisy wprowadzają także ochronę pracowników objętych kontrolą PIP. Wydanie decyzji o ustaleniu stosunku pracy nie może być podstawą wypowiedzenia, nie może prowadzić do niekorzystnego traktowania pracownika. W praktyce oznacza to ograniczoną możliwość reagowania przez pracodawcę w trakcie postępowania. 

Kontrole PIP w firmach - częstsze i szybsze 

Nowelizacja wprowadza również kontrole zdalne PIP. Inspektorzy będą mogli analizować dokumentację elektronicznie, bez konieczności wizyty w firmie. Dla pracodawców oznacza to konieczność stałego utrzymywania zgodności dokumentacyjno-prawnej, mniej czasu na przygotowanie się do kontroli i większe prawdopodobieństwo częstszych kontroli. Digitalizacja dokumentacji pracowniczej (e-teczki) stanie się standardem, a nie przewagą. 

Integracja PIP z ZUS i KAS to szybsza identyfikacja naruszeń 

Jednym z istotnych elementów reformy jest integracja danych pomiędzy PIP, ZUS i Krajową Administracją Skarbową. Kontrola rynku pracy będzie coraz bardziej oparta na analizie danych. Organy państwowe będą identyfikować firmy o podwyższonym ryzyku naruszeń na podstawie danych podatkowych, składek ZUS, faktur (KSeF), modeli współpracy z pracownikami. Kontroli nie unikną też umowy B2B, zwłaszcza jeśli pracownik zatrudniony przez wiele lat w firmie na umowę o pracę przejdzie na umowę B2B i będzie świadczył dokładnie te same usługi cały czas tylko dla tego jednego pracodawcy.   

Modele B2B, w których pracownik działa pod nadzorem, w określonym czasie i miejscu, będą coraz częściej kwestionowane. Dzięki integracji danych takie przypadki są dziś znacznie łatwiejsze do wykrycia

 – zaznacza Ewelina Glińska-Kołodziej 

Ustawa o PIP przewiduje również podwyższenie kar finansowych – nawet do 90 tys. zł. Jednak dla wielu firm większym problemem niż same kary mogą okazać się koszty związane z decyzją o zmianie podstawy zatrudnienia i konieczność zawarcia umów o pracę. Przy modelu opartym o umowy zlecenia przedsiębiorstwa nie tworzyły rezerw w swoich budżetach na urlopy, koszty wypowiedzeń czy świadczeń pracowniczych. Zmiana modelu zatrudnienia pociągnie za sobą realne zmiany w budżetach firmy.  

How to settle tax in Germany? Tax thresholds, rates, declarations for 2025

Interested in more articles like this?

Wartościowanie stanowisk pracy w 2026 r.

The Role of a Leader in the Age of AI and Multigenerational Teams

The new National Labour Inspectorate Act and employment flexibility

Follow us for the latest