Staż pracy umowa zlecenie 

This article is available only in Polish. Please switch to the Polish version of the website or use your browser’s automatic translation feature.

Od 1 maja 2026 roku już wszyscy pracownicy (nie tylko jednostek publicznych) będą mogli wliczyć do stażu pracy okresy inne niż zatrudnienie na podstawie umowy o pracę (np. umowę zlecenie).

Od 1 stycznia 2026 roku obowiązują nowe przepisy dotyczące liczenia stażu pracy.

Od 1 maja te zasady obejmują także pracowników firm prywatnych, a nie tylko tych z sektora publicznego.

Podstawa prawna to ustawa z 2025 roku o ujednoliceniu zasad obliczania stażu pracy (Ustawa z 26.09.2025 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, opublikowana w Dz.U. 21.10.2025 r.). 

Wprowadzono dwie daty zmian, ponieważ najpierw przepisy wdrożono w urzędach i instytucjach państwowych, a dopiero później – w przedsiębiorstwach prywatnych.

Celem nowej ustawy jest równe traktowanie wszystkich pracowników.

Wcześniej różne przepisy sprawiały, że osoby z sektora prywatnego miały trudniej przy ustalaniu stażu i związanych z nim uprawnień, takich jak urlop czy dodatek stażowy.

Staż pracy to w skrócie łączny czas przepracowany przez pracownika w różnych miejscach pracy. Jest liczony w latach, miesiącach i dniach.

Czy staż pracy jest tym samym co doświadczenie zawodowe?

Nie. Doświadczenie zawodowe to to, co potrafisz i czego nauczyłeś się w pracy – Twoje umiejętności i praktyka.

Staż pracy to natomiast czas, przez jaki byłeś zatrudniony na podstawie przepisów, czyli oficjalnie udokumentowany okres pracy, który liczy się do praw pracowniczych.

Staż pracy nie jest „suchą liczbą lat”.

Zależy od niego wiele Twoich praw w pracy i po jej zakończeniu:

Od stażu pracy zależy wymiar urlopu wypoczynkowego

Kasia ma ukończone studia wyższe (8 lat stażu) 1 rok pracy na umowę-zlecenie po studiach i 1 rok prac na etacie. 

Po zsumowaniu Kasia ma 10 lat stażu i od tego momentu należy się jej 26 dni urlopu. Kasia otrzyma prawo do 26 dni urlopu o rok wcześniej niż otrzymałaby względem starych przepisów, które uwzględniały tylko studia (8 lat) i pracę na etacie. 

Dodatek stażowy (wysługa lat) – budżetówka i niektóre firmy prywatne

W prawie całej budżetówce i niewielkim odsetku prywatnych firm od stażu zależy tzw. dodatek stażowy.

To procent wynagrodzenia doliczany co miesiąc do wynagrodzenia po osiągnięciu określonego stażu.

Po 5 latach pracy dodatek wynosi 5% pensji, a po każdym kolejnym roku rośnie o 1%.

Tomek pracował 2 lata na umowie zlecenie i teraz pracuje już 3 rok w urzędzie państwowym. Po zakończeniu 3 roku pracy będzie miał prawo do 5% dodatku. Przy dawnych przepisach musiałby czekać jeszcze 2 lata na dodatek stażowy.

W niektórych zakładach pracy przyznaje się nagrody za określony staż, np. 20, 25, 30 lat. Staż pracy decyduje o tym, kiedy osiągasz próg, który daje prawo do takiej nagrody.

Anna ma 18 lat stażu u różnych pracodawców.

Po doliczeniu umów zlecenia ze składkami ZUS wychodzi 20 lat.

Jeśli w dniu, gdy mija 20 lat, Anna będzie zatrudniona u pracodawcy, który ma w regulaminie nagrodę jubileuszową za 20 lat, to nabędzie prawo do tej nagrody.

Odprawy (np. emerytalna, przy zwolnieniach)

Staż pracy wpływa też na prawo do odpraw:

Uwaga! To są wewnętrzne regulacje konkretnych firm. Może być więc tak, że w Twojej firmie nie ma to znaczenia. 

Firma przewiduje, że przy odejściu na emeryturę pracownik z co najmniej 20-letnim stażem dostaje wyższą odprawę niż pracownik z krótszym stażem.

Po doliczeniu działalności gospodarczej i umów zlecenia ze składkami może się okazać, że „wpadasz” w wyższy próg odprawy.

Regulamin firmy przewiduje, że na stanowisko starszego specjalisty mogą kandydować osoby z co najmniej 5-letnim stażem.

Piotrek pracował najpierw na zleceniu, a później zaczął prowadzić działalność gospodarczą. Od stycznia tego roku pracuje na umowie o pracę i ponieważ ma oficjalnie tylko kilka miesięcy stażu, nie może brać udziału w tej rekrutacji, mimo iż posiada odpowiednie kwalifikacje. Po przeliczeniu stażu pracy na nowo po 1 maja 2026 okazuje się, że już może kandydować na wybrane stanowisko.

Umowa zlecenie do stażu pracy – czyli zmiany przepisów

Na czym polega zmiana w obliczaniu wymiaru stażu?

Co wliczało się do stażu pracy już wcześniej:

Co od 2026 roku wlicza się dodatkowo (na mocy nowych przepisów):

Co nadal nie wlicza się do stażu pracy:

Nowe przepisy są szczególnie korzystne dla osób, które nie miały „typowej” kariery tylko na etacie w jednym miejscu, pracowały na zleceniu, prowadziły działalność lub przechodziły między sektorami.

Pracownicy firm prywatnych, którzy pracowali na zleceniu lub B2B

Skorzystają osoby, które pracowały na zleceniu lub prowadziły działalność, ale przechodzą na etat. Szybciej zyskają prawo do 26 dni urlopu wypoczynkowego.

W prywatnych firmach dodatki stażowe i nagrody jubileuszowe nie są obowiązkowe i w praktyce pojawiają się rzadko. Zależą wyłącznie od decyzji pracodawcy i zapisów w regulaminie wynagradzania – tu korzyści będą więc rzadkie.

Osoby przechodzące między sektorem prywatnym a publicznym

 Zmiany pomagają wszystkim, którzy część życia zawodowego spędzili w urzędzie lub szkole, a część w firmie prywatnej pracując na zleceniu lub prowadząc działalność gospodarczą.

Ich staż pracy jest teraz liczony łącznie i faktycznie odzwierciedla lepiej przepracowane okresy.

Pani Zofia przez 10 lat pracowała w prywatnej firmie na umowie - zleceniu, a potem 5 lat w urzędzie na etacie.

Po nowych zasadach jej staż pracy to jeden ciągły staż 15 lat, ma zatem prawo do wyższego dodatku stażowego i szybciej otrzyma nagrodę jubileuszową. Ma też prawo od razu do 26 dni urlopu. Nie musi czekać kolejnych lat.

Jak udowodnić staż pracy na umowie-zleceniu lub przy prowadzeniu działalności gospodarczej?

Po zakończeniu umowy-zlecenia zleceniodawca nie jest zobowiązany do wystawienia takiego dokumentu jak świadectwo pracy. 

Dlatego by móc wliczyć umowę – zlecenie do stażu pracy trzeba odwołać się bezpośrednio do ZUS,

 który przy potwierdzaniu stażu pracy korzysta z własnych dokumentów, nie musisz zatem przygotowywać żadnych danych. 

Wystarczy złożyć wniosek przez platformę e-ZUS.

Po kilku dniach otrzymasz informacje o piśmie do odebrania w platformie e-ZUS. ZUS ma 7 dni na rozpatrzenie twojego wniosku. Takie zaświadczenie przesyłasz w formie PDF do swojego pracodawcy (lub drukujesz i dołączasz do akt kadrowych). 

zaswiadczenie-staz-pracy-zus - przyklad

Jeśli w otrzymanej dokumentacji nie ma jakichś okresów, które uważasz, że powinny się tam znaleźć, możesz wystąpić do ZUS z prośbą o wyjaśnienie. Po twojej stronie leży jednak wtedy ciężar udowodnienia stażu pracy i wtedy musisz zgromadzić odpowiednie dokumenty.

Jeśli pracowałeś na zleceniu, a zleceniodawca nie odprowadził składek, najpierw sprawdź swoje konto w ZUS. Jeśli takiego okresu zlecenia nie ma, a masz umowę ze zleceniodawcą lub jakiekolwiek inne dowody (np. rachunki do umów, potwierdzenia przelewów, korespondencję ze zleceniodawcą), możesz zgłosić sprawę do ZUS lub PIP – obowiązek zapłaty składek ciąży na zleceniodawcy i może on zostać zobowiązany do ich zapłaty.

Studenci do 26 roku życia, którzy w czasie studiów pracowali na umowie-zlecenie

 i chcą ten okres uwzględnić (bo np. nie skończyli studiów i nie otrzymają dodatkowego stażu pracy za studia), muszą przedstawić pracodawcy dowody w postaci np. umowy-zlecenia, bo ZUS, jako że składki nie były odprowadzane, nie ma takich danych w systemie.

Kiedy można wystąpić do ZUS o potwierdzenie stażu pracy?

Wnioski możesz składać już teraz. Platforma działa i ZUS terminowo odpowiada.

Na przekazanie dokumentów 24 miesiące liczone od dnia, w którym u Twojego pracodawcy zaczęły obowiązywać nowe przepisy (czyli jeśli to firma prywatna to do 30 kwietnia 2028 roku a jeśli publiczna to do 31 grudnia 2027 roku).

Po upływie tych 24 miesięcy pracodawca nie może już wliczyć „spóźnionych” okresów do stażu pracy dla uprawnień pracowniczych.

Ile czasu ma pracodawca na uwzględnienie dokumentów?

Przepisy mówią, że pracodawca ma zrobić to niezwłocznie po otrzymaniu kompletnych dokumentów, czyli bez zbędnej zwłoki – praktycznie powinno to nastąpić przy najbliższym przeliczeniu stażu (np. przed końcem miesiąca lub przed udzieleniem urlopu).

Nowy staż pracy 2026 – najczęstsze pytania

Czy praca na umowę o dzieło wlicza się do stażu pracy według nowych zasad?

Nie. Umowa o dzieło nadal nie wlicza się do stażu pracy – ani do urlopu, ani do dodatku stażowego, ani do innych uprawnień pracowniczych.

Czy umowa-zlecenie wlicza się do stażu pracy wstecz czy dopiero od 2026 roku?

Możliwość wliczenia umowy – zlecenie do stażu pracy istnieje dopiero od 2026 roku, ale wliczyć można wszystkie okresy pracy na umowie-zlecenie przed 2026 rokiem. Jeśli zatem praca w oparciu o umowę-zlecenie odbywała się w latach 2005-2010, w 2026 roku możesz ten okres wliczyć w staż pracy, o ile przyniesiesz swojemu pracodawcy potwierdzenie stażu pracy uzyskane z ZUS.

Czy jest minimalny okres trwania umowy - zlecenia by liczył się do stażu pracy? 

Nie, potwierdzenie możesz otrzymać nawet wtedy, kiedy pracowałeś/łaś na zleceniu tylko 1 dzień. 

Czy zmiana w stażu pracy wpływa na uprawnienia emerytalne?

Nowe przepisy nie zmieniają zasad przyznawania emerytury. Tu nadal liczy się wiek i lata ze składkami. Zmieniają natomiast to, że umowy zlecenia i działalność gospodarcza ‘przechodzą’ także do stażu pracy, od którego zależą urlop i dodatki, a nie tylko do ZUS.

Przy emeryturze trzeba odróżnić staż pracy „pracowniczy” od okresów składkowych i nieskładkowych w systemie emerytalnym.

Do emerytury minimalnej (czyli gwarantowanej minimalnej kwoty wypłaty) liczy się określona liczba lat podlegania ubezpieczeniom – czyli okresy, za które były opłacane składki emerytalne oraz wybrane okresy nieskładkowe.

Czy okres urlopu bezpłatnego liczy się do stażu pracy według nowych przepisów?

Co do zasady nie. Urlop bezpłatny zwykle 

 do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze, chyba że szczególne przepisy branżowe stanowią inaczej (np. w niektórych służbach).

Zawiesiłam działalność, aby opiekować się dzieckiem – czy to wliczy się do stażu pracy?

Tak, jeśli w tym czasie byłaś zgłoszona do ubezpieczeń jako osoba sprawująca osobistą opiekę nad dzieckiem. Jest to traktowane podobnie jak urlop wychowawczy u pracownika na etacie.

Czy jeśli jednocześnie pracowałem na etacie i na zleceniu to staż pracy policzy się za oba okresy?

Jeśli jednocześnie pracowałeś na etacie i na zleceniu, to do stażu pracy liczy się tylko jeden okres w danym czasie, czyli 

miesiąc, w którym miałeś etat i zlecenie jednocześnie, dolicza się jako 1 miesiąc stażu, a nie 2.

Co zrobić, jeśli zleceniodawca nie odprowadził składek, a firma już nie istnieje?

Jeżeli zleceniodawca nie zgłosił Cię do ZUS, a firma już nie istnieje, wciąż możesz próbować udowodnić nowemu pracodawcy staż pracy w okresie zlecenia (umowami, rachunkami, przelewami czy innymi dokumentami). Nowy pracodawca może zaliczyć ten okres do stażu pracy na podstawie takich dowodów, ale ZUS nie zawsze uzna go do emerytury, jeśli składki faktycznie nie zostały opłacone.

Co jeśli pracowałem/am za granicą – czy te okresy też się uwzględniają?

Tak, ale tylko jeśli potrafisz udokumentować pracę. Do stażu pracy wlicza się udokumentowany okres wykonywania pracy zarobkowej za granicą u pracodawcy zagranicznego, nawet jeśli nie były to polskie składki ZUS.

Potrzebne są np. zagraniczne umowy, zaświadczenia od pracodawcy lub tamtejszego odpowiednika ZUS. Na ich podstawie pracodawca w Polsce może doliczyć te lata do stażu.

Pracowałem na zleceniu w agencji pracy – do kogo mam wystąpić o potwierdzenie stażu pracy?

Nawet jeśli pracowałeś na zlecenie z agencją pracy taką jak Trenkwalder, wszelkie kwestie dotyczące ustalenia lub przeliczenia stażu pracy należy zgłaszać bezpośrednio do ZUS, a nie do agencji.

Czy przy każdej zmianie pracy będzie trzeba przedkładać potwierdzenia stażu z ZUS? 

Zaświadczenie „stażowe” z ZUS jest uniwersalne – potwierdza Twoje okresy ubezpieczenia, a nie jest „przypisane” do jednego pracodawcy. Tak jak w każdej nowej firmie przedstawiasz świadectwa pracy, tak będziesz również przedstawiać zaświadczenia stażu pracy z ZUS. Nie trzeba będzie jednak ponownie o nie występować.

Czy pracodawcy mogą zweryfikować zaświadczenie ZUS o stażu pracy?

Tak, od 31 marca 2026 roku pracodawca ma możliwość potwierdzanie autentyczności zaświadczeń, które ZUS wydaje na wniosek USP. Robi to bazując na pliku pdf otrzymanym od pracownika.

Kontakt dla kandydatów

Rola lidera w erze AI

Digitalizacja, która jeszcze niedawno była dla wielu firm wizją przyszłości, dziś staje się rynkowym standardem i warunkiem konkurencyjności nie tylko we wzroście efektywności, ale również przyciąganiu talentów. 

Dane pokazują wyraźnie, że samo wdrożenie technologii nie wystarczy. O tym, czy organizacja odniesie sukces we wprowadzaniu automatyzacji i nowoczesnych narzędzi opartych o sztuczną inteligencję decyduje człowiek, a konkretnie menadżer - jego gotowość do słuchania, tłumaczenia sensu zmiany i zarządzania nierzadko wielopokoleniowymi zespołami. 

Z raportu „Wyzwania Pracodawców. Strategie budowania lojalności pracowników” (Trenkwalder 2025) wynika jasno: presja na automatyzację i transformację cyfrową jest realna i rośnie. Szczególnie silnie odczuwają ją duże organizacje – ponad 80% z nich wskazuje ją jako istotne wyzwanie. 

Jednocześnie tylko 14,4% firm planuje inwestycje w automatyzację lub AI w ciągu najbliższych 6 miesięcy, a aż 38% organizacji nie podejmuje i nie planuje żadnych działań digitalizacyjnych. W przypadku małych firm ten odsetek sięga nawet 48%. 

W dobie pędzącego rozwoju technologii dla wielu firm może to być moment decydujący o przyszłości. Jak wynika z raportu, dla wielu pracowników – szczególnie najmłodszych – brak nowoczesnych narzędzi staje się sygnałem, że firma nie nadąża. Tak zwane Pokolenie Z inaczej rozumie lojalność i relację z pracodawcą niż starsze generacje. Tylko 30,8% najmłodszych pracowników deklaruje lojalność lub wysoką lojalność, podczas gdy w starszych grupach wskaźnik ten przekracza 50%, a wśród pracowników 50+ sięga nawet 70%. 

Co istotne, dla młodych takie elementy jak elastyczność, work–life balance, nowoczesne narzędzia i technologie są ważniejsze niż tradycyjnie rozumiana stabilność czy hierarchiczny awans. Nowoczesne środowisko pracy jest dla nich oczywistością. 

Zespoły wielopokoleniowe, a kompetencje lidera 

W większości organizacji w jednym zespole pracują dziś przedstawiciele Pokolenia Z, Y, X, a często także Baby Boomers. Każda z tych grup inaczej rozumie lojalność, inaczej reaguje na zmianę i inaczej postrzega technologię. 

Dla starszych pracowników kluczowe pozostają stabilność, bezpieczeństwo finansowe, szacunek dla doświadczenia i kompetencji. Z kolei dla młodszych partnerska relacja, jasna komunikacja, sens pracy i nowoczesne narzędzia. 

Jedna decyzja technologiczna może więc wywołać zupełnie różne reakcje i emocje w tym samym zespole. Dlatego rola menadżera i jego kompetencje miękkie są tak ważne, aby osiągnąć sukces. 

Raport pokazuje, że 62,6% pracodawców uważa rolę lidera za kluczową w budowaniu lojalności pracowników. Z kolei 78,9% pracowników jeszcze wyraźniej wskazuje jasną i przejrzystą komunikację jako najskuteczniejsze działanie wzmacniające lojalność. 

To ważne wskazówki w kontekście tworzenia profilu kompetencyjnego menadżerów i uznawaniu ich roli jako strategicznej w prowadzeniu biznesu i wdrażaniu technologii. Jeśli lider nie słucha zespołu, nie tłumaczy celu i sensu działań, nie dostosowuje komunikacji do różnych pokoleń, to nawet najlepsze narzędzie czy proces stanie się źródłem frustracji, oporu i spadku zaangażowania. 

Jakich kompetencji szukać rekrutując lub wybierając lidera 

Większość procesów rekrutacji lub awansów menadżerów kończy się decyzją o zatrudnieniu osoby z największym stażem, najbardziej doświadczonej w danej branży czy specjalizacji. Wynika to z faktu, że są to najłatwiejsze do zmierzenia kompetencje. Najcenniejsze kompetencje na czasy ciągłej zmiany są trudne do uchwycenia bez odpowiedniego przygotowania i narzędzi. Należą do nich: 

Warto zainwestować w rekrutację lidera, bo jest to strategiczne stanowisko w każdej organizacji, która chce się rozwijać technologicznie. 

Digitalizacja i AI są dziś koniecznością – zarówno z perspektywy konkurencyjności, jak i oczekiwań najmłodszych pracowników. Jednak o sukcesie tych zmian wbrew pozorom nie decydują najlepsze systemy, a ludzie właśnie. 

Jeśli digitalizacja i AI mają stanowić realną wartość, firmy muszą zadać sobie jedno kluczowe pytanie: czy nasi liderzy są gotowi prowadzić ludzi przez zmianę, a nie tylko egzekwować wdrożenie narzędzi? 

Potrzebujesz wsparcia w rekrutacji kadry menedżerskie?  

Nowa ustawa o PIP

Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy, która wchodzi w życie 8 lipca 2026 r., znacząco zwiększa ryzyko stosowania umów cywilnoprawnych. Celem ustawy jest ograniczenie nadużyć w zatrudnianiu pracowników. Czy to oznacza jednocześnie ograniczenie elastyczności zatrudnienia w firmach? Niekoniecznie. Firmy będą musiały zmienić strategie zatrudnienia i postawić na rozwiązania bezpieczne prawnie. Jedną z głównych alternatyw dla umów zlecenia staje się praca tymczasowa. 

Weryfikacja strategii zatrudnienia w firmach stosujących umowy cywilno-prawne 

Nowelizacja ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy (ustawa o PIP 2026), opublikowana 7 kwietnia 2026 r., to jedna z najważniejszych reform rynku pracy w Polsce w ostatnich latach. Nowe przepisy wchodzą w życie 8 lipca 2026 r. i znacząco rozszerzą kompetencje kontrolne PIP wobec pracodawców. Zmiany obejmują w szczególności kontrolę umów zlecenia, współpracy B2B oraz innych form zatrudnienia cywilnoprawnego. Reforma ma na celu ograniczenie nadużyć i zastępowania umów o pracę mniej stabilnymi formami współpracy. W praktyce oznacza to fundamentalną zmianę podejścia do zatrudniania pracowników.  

Patrzymy na ustawę PIP, jak na nowelizację przepisów. W praktyce jednak, zmiany, które wymusza ustawa wykraczają daleko poza przepisy pracy i wiążą się z koniecznością redefinicji strategii zatrudnienia w przedsiębiorstwach. Dotyczy to firm, które w poszukiwaniu elastyczności zatrudniania, wybierały umowy zlecenie, jako najłatwiejsze i najtańsze rozwiązanie. To się zmieni.   

Bezpieczeństwo ważniejsze niż niski koszt zatrudnienia 

W warunkach rosnącej liczby regulacji, niepewności gospodarczej i presji kontrolnej, głównym kryterium, którym będą kierować się firmy powinno być bezpieczeństwo. Bezpieczeństwo dla firmy, pracownika, a także przy wyborze partnera, jakim jest agencja zatrudnienia.  

Do tej pory firmy pytały, gdzie jest taniej. Po zmianach w ustawie o PIP kluczowe będzie pytanie, gdzie jest bezpiecznie. Bezpieczeństwo prawne i finansowe, stabilność biznesowa stają się dziś najważniejszym kryterium wyboru modelu zatrudnienia

 – podkreśla Ewelina Glińska-Kołodziej, CEO w Trenkwalder 

W świetle zwiększonych kontroli PIP, współpraca z nierzetelnymi agencjami może stać się realnym kosztem dla firmy.  

Problemem, jaki od lat trapi rynek agencji zatrudnienia jest zbyt niski próg wejścia na rynek. Dzisiaj każdy podmiot, także spoza Polski, może założyć agencję zatrudnienia praktycznie od ręki, bez udokumentowanej płynności finansowej czy certyfikatu. Jeśli kontrola wykaże nieopłacone składki, zaległości w wynagrodzeniach, to nie uderzy to w agencję założoną „na chwilę”, która za moment może zniknąć z rynku. Uderzy w wizerunek pracodawcy, który z nią współpracuje. Dlatego firmy powinny zadbać o swoje bezpieczeństwo także pod tym kątem

podkreśla Ewelina Glińska-Kołodziej. 

Praca tymczasowa alternatywą dla umowy zlecenie 

Najczęściej wskazywaną bezpieczną alternatywą dla umów zlecenia jest praca tymczasowa. Według raportu Polskiego Forum HR „Rynek usług HR 2025” z 2026 roku, odsetek umów o pracę tymczasową wśród agencji zrzeszonych w PFHR wyniósł 82 proc., a w całej Polsce – 38 proc. I w kierunku, jaki obrały agencje zrzeszone w Polskim Forum HR powinien iść cały rynek agencji zatrudnienia. Praca tymczasowa jest dobrze uregulowana prawnie i korzystna zarówno dla pracowników, jak i pracodawców. Pracownicy tymczasowi mają prawo do urlopów i warunki pracy takie, jak inni pracownicy na analogicznych stanowiskach w firmie, a ich wynagrodzenia są w pełni oskładkowane. Pracodawcom praca tymczasowa zapewnia elastyczność zatrudnienia i możliwość dostosowania do zmieniających się potrzeb biznesowych. Dodatkowo, model ten pozwala pracodawcom przenieść na agencję odpowiedzialność za rozliczenia, dokumentację oraz prawidłowość zatrudnienia. Alternatywą pozostaje zatrudnienie na etat, ale nie zawsze jest możliwe, szczególnie w firmach, dla których ważna jest elastyczność operacyjna.  

Praca tymczasowa to dziś jedno z nielicznych rozwiązań, które łączy elastyczność z pełnym bezpieczeństwem prawnym. Dodatkowo odciąża pracodawcę operacyjnie, co w warunkach rosnącej złożoności regulacyjnej ma ogromne znaczenie. Dla wielu firm będzie to naturalny kierunek po zmianach w ustawie o PIP  

Jak bezpiecznie zatrudniać pracowników tymczasowych i dorywczych w 2026 roku? 

Na co jeszcze firmy powinny zwrócić uwagę weryfikując swoje modele zatrudnienia pod kątem zmian w ustawie PIP? 

Okres przejściowy to czas na uregulowanie umów 

Jedną z kluczowych zmian, jest możliwość ustalenia stosunku pracy przez inspektora pracy w drodze decyzji administracyjnej. Oznacza to, że PIP może zakwestionować umowę zlecenia lub B2B i uznać ją za umowę o pracę. Nowa procedura kontrolna przewiduje najpierw polecenie usunięcia naruszeń, a następnie – w przypadku jego niewykonania – wydanie decyzji administracyjnej. Przewidziano też rozwiązanie przejściowe pozwalające pracodawcom na dobrowolne uregulowanie umów w ciągu 12 miesięcy od wejścia w życie przepisów. To czas, który może uchronić firmy nawet przed bankructwem. Dlaczego? Choć decyzja inspektora działa co do zasady na przyszłość, ryzyko skutków wstecznych pojawia się w przypadku wyroku sądu pracy. W takiej sytuacji pracodawca może zostać zobowiązany do ponownego naliczenia składek ZUS, przeliczenia wynagrodzeń, wypłaty urlopów i ekwiwalentów.  

Dla firm zatrudniających setki osób na umowach zlecenia może to oznaczać bardzo poważne konsekwencje finansowe. 12-miesięczny okres przejściowy daje pracodawcom czas na dostosowanie swoich modeli zatrudnienia bez ponoszenia konsekwencji za wcześniejsze nieprawidłowości. To kluczowy moment na audyt, wdrożenie zmian i uporządkowanie dokumentacji. Dlatego firmy nie powinny czekać na wejście w życie nowych przepisów, a już teraz zająć się tym tematem.

– podkreśla Ewelina Glińska-Kołodziej. 

Pracownik objęty kontrolą PIP jest chroniony przed zwolnieniem 

Za szybkim przeprowadzeniem audytu modeli zatrudnienia przemawia fakt, że nowe przepisy wprowadzają także ochronę pracowników objętych kontrolą PIP. Wydanie decyzji o ustaleniu stosunku pracy nie może być podstawą wypowiedzenia, nie może prowadzić do niekorzystnego traktowania pracownika. W praktyce oznacza to ograniczoną możliwość reagowania przez pracodawcę w trakcie postępowania. 

Kontrole PIP w firmach - częstsze i szybsze 

Nowelizacja wprowadza również kontrole zdalne PIP. Inspektorzy będą mogli analizować dokumentację elektronicznie, bez konieczności wizyty w firmie. Dla pracodawców oznacza to konieczność stałego utrzymywania zgodności dokumentacyjno-prawnej, mniej czasu na przygotowanie się do kontroli i większe prawdopodobieństwo częstszych kontroli. Digitalizacja dokumentacji pracowniczej (e-teczki) stanie się standardem, a nie przewagą. 

Integracja PIP z ZUS i KAS to szybsza identyfikacja naruszeń 

Jednym z istotnych elementów reformy jest integracja danych pomiędzy PIP, ZUS i Krajową Administracją Skarbową. Kontrola rynku pracy będzie coraz bardziej oparta na analizie danych. Organy państwowe będą identyfikować firmy o podwyższonym ryzyku naruszeń na podstawie danych podatkowych, składek ZUS, faktur (KSeF), modeli współpracy z pracownikami. Kontroli nie unikną też umowy B2B, zwłaszcza jeśli pracownik zatrudniony przez wiele lat w firmie na umowę o pracę przejdzie na umowę B2B i będzie świadczył dokładnie te same usługi cały czas tylko dla tego jednego pracodawcy.   

Modele B2B, w których pracownik działa pod nadzorem, w określonym czasie i miejscu, będą coraz częściej kwestionowane. Dzięki integracji danych takie przypadki są dziś znacznie łatwiejsze do wykrycia

 – zaznacza Ewelina Glińska-Kołodziej 

Ustawa o PIP przewiduje również podwyższenie kar finansowych – nawet do 90 tys. zł. Jednak dla wielu firm większym problemem niż same kary mogą okazać się koszty związane z decyzją o zmianie podstawy zatrudnienia i konieczność zawarcia umów o pracę. Przy modelu opartym o umowy zlecenia przedsiębiorstwa nie tworzyły rezerw w swoich budżetach na urlopy, koszty wypowiedzeń czy świadczeń pracowniczych. Zmiana modelu zatrudnienia pociągnie za sobą realne zmiany w budżetach firmy.  

Poszukujesz pracowników tymczasowych lub dorywczych? 

Oszustwa rekrutacyjne

Nie daj się nabrać przy szukaniu pracy. Poznaj najnowsze metody oszustów stosowane w czasie procesów rekrutacyjnych.

Oszustwa rekrutacyjne to nie rzadkość – ofiarą może zostać każdy, kto szuka pracy. Tylko w grudniu 2025 roku CERT Polska zarejestrował ponad 51 800 zgłoszeń dotyczących potencjalnych zagrożeń w sieci, a większość z nich to klasyczne próby wyłudzenia danych i pieniędzy. Fałszywe oferty pracy to jeden z najczęściej używanych przynęt.

Kto jest narażony na oszustwa rekrutacyjne?

Technologia w służbie oszustw rekrutacyjnych

Oszuści nie atakują przypadkowo. Najczęściej szukają osób w trudnej sytuacji: bezrobotnych, studentów szukających dorywczych zajęć, osób wracających na rynek pracy, pracowników szukających lepszych warunków, cudzoziemców w Polsce.

Oszustwa rekrutacyjne są częstsze niż nam się wydaje. Europol podkreśla, że osoby nowe w danym kraju, bezrobotne i w trudnej sytuacji finansowej są szczególnie podatne na oferty „zbyt dobre, by były prawdziwe".

Wg. danych McAfee pomiędzy czerwcem a lipcem 2025 roku liczba scam’ów rekrutacyjnych wzrosła o 10%. Jest to związane z coraz większym bezrobociem w USA. W Polsce też borykamy się z coraz trudniejszym rynkiem pracy można się zatem spodziewać, że liczba fałszywych ofert pracy będzie rosła.

Im bardziej desperacko potrzebujemy pracy, tym łatwiej dać się złapać.

Oszuści tworzą przekonujące profile na LinkedIn, podszywają się pod prawdziwe firmy (kopiują logo, tworzą podobne nazwy domen – np. firma-polska.com zamiast firmpolska.com), a nawet budują fikcyjne strony internetowe. Niektóre oszustwa łatwo zidentyfikować, inne znacznie trudniej.

Poniżej znajdziesz różne scenariusze oszustw, które są kierowane do osób poszukujących pracy. Poznaj metody oszustów i nie daj się złapać!

Wyłudzenie danych osobowych – fałszywa firma / rekruter

 Oferta służy wyłącznie temu, żeby zebrać jak najwięcej danych: numer PESEL, skan dowodu osobistego, dane konta bankowego, zdjęcie twarzy. Przestępcy tłumaczą to „procedurą HR", „wymogami umowy" lub „weryfikacją przed zatrudnieniem".

Mogą pojawić się naciski na szybką decyzję, poganianie i pospieszanie by wysłać dane, bo „oferta przepadnie”.

 Zaciągnięcie kredytów, otwieranie fikcyjnych kont, sprzedaż danych na czarnym rynku

Prywatny e-mail w rekrutacji (np. Gmail, WP) – czy to zawsze oszustwo? Jak sprawdzić?

Uwaga! Jeśli kontaktuje się z Tobą rekruter ze znanej firmy lub agencji zatrudnienia, która ma swoja stronę internetową i oficjalne adresy email, ale rekruter pisze z adresu typu rekruter@gmail.com, hr@wp.pl lub firma123@onet.pl to w 100% oszustwo. Rekruter z dużej agencji nigdy nie używa prywatnego adresu email w komunikacji służbowej.

Jednak w przypadku małych i mikro pracodawców nie panikuj od razu, ale obowiązkowo sprawdź firmę krok po kroku. W Polsce wiele małych firm, restauracji, salonów fryzjerskich czy firm usługowych (np. hydraulik, mechanik) rzeczywiście używa darmowych skrzynek Gmail lub WP, bo to proste i tanie. Nie mają profesjonalnej domeny (np. jan.kowalski@firma.pl), ale mogą być w 100% uczciwe.

Oszuści często używają takich adresów, żeby wyglądać na „małą firmę". Dlatego zawsze weryfikuj taką ofertę. Zajmuje to 5 minut i chroni przed pułapką.

Krok po kroku: Jak sprawdzić, czy oferta z prywatnego e-maila jest prawdziwa?

Opłaty „przed zatrudnieniem" – fałszywe koszty rekrutacji

Oszust prosi o wpłatę za: szkolenie wstępne, „zestaw startowy", mundur lub sprzęt, wizę lub zezwolenie na pracę za granicą, otwarcie konta w firmowym systemie.

 „Dostałeś pracę! Musimy teraz wysłać Ci pakiet powitalny, ale musisz pokryć koszty wysyłki (49 zł). Pozostałe koszty zostaną odjęte od pierwszej wypłaty." Na ten typ oszustwa szczególnie narażone są osoby szukające pracy za granicą, które stają się celem wyłudzaczy. Fałszywe agencje często oczekują wynagrodzenia „za załatwienie pracy” lub wizę.

 Bezpośrednie wyłudzenie pieniędzy. Kwoty wydają się małe, ale przestępcy liczą na masową skalę.

 Legalni pracodawcy i agencje pracy NIGDY nie żądają pieniędzy od kandydata za uczestnictwo w rekrutacji ani za podjęcie pracy.

Sprawdź agencję w rejestrze agencji zatrudnienia (KRAZ) na stronie 

Pułapka abonamentowa – fałszywe serwisy do pisania CV

Szczególnie podstępna forma, bo nie wygląda jak oszustwo. Strona (np. kreator CV online) zachęca: „Stwórz CV ZA DARMO!" Użytkownik spędza godzinę na wypełnianiu szablonu, a kiedy chce pobrać gotowy dokument – okazuje się, że musi zapłacić „symboliczne 5,99 zł za 14 dni dostępu”.

 W regulaminie, zapisanym drobnym, szarym drukiem, kryje się informacja, że po 14 dniach następuje automatyczne odnowienie subskrypcji za kilkadziesiąt złotych miesięcznie – do momentu rezygnacji.

 Ogłoszenie pracy wymaga pobrania „kwestionariusza aplikacyjnego”. Żeby go pobrać, trzeba podać numer telefonu – który zostaje automatycznie zapisany do płatnej usługi SMS.

Wyłudzenie środków, pozyskanie danych karty kredytowej.

: Zawsze czytaj cały regulamin przed podaniem karty lub numeru telefonu. Szukaj na Google nazwy serwisu + „opinie" lub „oszustwo" zanim zaczniesz korzystać.

Chcesz stworzyć CV za darmo? Skorzystaj z naszego 

Tu mechanika działania jest dość podobna, ale skutki mogą być bardziej bolesne niż utrata 49 zł.

 „Dostałeś pracę! Aby rozpocząć potrzebujesz kilku narzędzi. Tu masz adres sklepu, prosimy kup te produkty z dostawą do siebie do domu a my tymczasem wyślemy ci zwrot środków na Twoje konto. Prosimy przyślij numer konta, na który mamy wykonać przelew. ”

 Sklep jest fałszywy – zamiast zamawiać materiały do pracy podajesz numer karty kredytowej, który oszuści później wykorzystają do tego, by zapłacić nią za inne towary.

 Legalni pracodawcy i agencje pracy NIGDY nie oczekują, że sam zakupisz sprzęt do pracy.

Agenci płatniczy - pranie pieniędzy przez konto kandydata

Prosta praca, wysokie zarobki - to najczęstszy scenariusz oszustwa, za które ofiara może nawet pójść do więzienia!

Ogłoszenie wygląda normalnie: praca zdalna, elastyczne godziny, atrakcyjne wynagrodzenie. Stanowisko może nazywać się „agent transferów płatności", „lokalny przedstawiciel finansowy", „koordynator płatności".

Pranie pieniędzy. Ofiara udostępnia swoje konto bankowe lub odbiera przelewy i przekazuje je dalej (np. przez Western Union lub kryptowaluty). Za swoje działania otrzymuje prowizje, stając się częścią przestępczego procederu. 

W 2022 roku Europol rozbił siatkę oszustów, w wyniku której aresztowano 222 osób podszywających się za rekruterów, którzy zwerbowali 8755 „kandydatów do pracy”, którzy

„pracowali” jako muły finansowe. Każdy z nich myślał, że to część procesu rekrutacji, który musi przejść, by otrzymać posadę.

To było 4 lata temu. Dziś oszuści mają do dyspozycji jeszcze bardziej zaawansowaną AI, techniki modyfikacji głosu, obrazu i możliwość generowania video na podstawie jednego zdjęcia ofiary.

  Jeśli praca polega głównie na przyjmowaniu i wysyłaniu pieniędzy, a wynagrodzenie to procent od każdej transakcji, to niemal na pewno pułapka.

Jeśli firma twierdzi, że wyśle Ci środki (jak w poprzednim przykładzie), a następnie gdzieś te środki będziesz musiał odesłać (np. „kupując” narzędzia pracy w podanym przez firmę, konkretnym sklepie) to również są duże szanse, że to oszustwo.

Jeśli oferta pracy wygląda ‘zbyt dobrze’ to na pewno jest to oszustwo!

 Kandydat otrzymuje wiadomość (WhatsApp, Telegram, SMS): „Praca zdalna! Klikaj, oceniaj produkty i zarabiaj 200–500 zł dziennie!". Ofiara dołącza do platformy (aplikacja lub strona), wykonuje proste zadania (kliknięcia, „recenzje", rezerwacje hoteli), widzi narastające „zarobki" na koncie. Ale żeby wypłacić pieniądze – musi wpłacić własne środki (np. „podatek", „depozyt bezpieczeństwa", „opłata aktywacyjna"), najczęściej w kryptowalucie.

: Wyłudzenie wpłat. Platforma i zarobki nigdy nie istniały.

Tylko w 2024 roku przez tego rodzaju oszustwa skradziono ponad 1 milion dolarów.

 Na wszelkie zbyt dobre oferty pracy, które gwarantują wysokie zarobki przy minimalnym nakładzie pracy i kwalifikacji.

Pomyśl! Gdyby takie oferty pracy były prawdziwe nikt nie pracowałby w pocie czoła na budowie, spędzał noce w zakładzie produkcyjnym na 3. zmianie czy pracował na 1,5 etatu by związać koniec z końcem!

Już nie tylko samo pojedyncze ogłoszenie może być fałszywe, ale dzięki rozwojowi technologii oszuści potrafią stworzyć całą sztuczną stronę z wieloma ofertami pracy. Może ona do złudzenia przypominać prawdziwą, istniejącą stronę – wskazówką będzie np. inna nazwa strony, literówka w nazwie (np. zamiast „stronazofertami” w nazwie mamy „stornazofertami”

 Kandydat myśli, że oferty są prawdziwe i wysyła CV.

 Sprawdzaj adres strony internetowej, zwracaj uwagę na literówki czy nawet drobne nieścisłości na stronie – np. źle brzmiące zdania, które często są po prostu automatycznym tłumaczeniem. Oszuści nie mają czasu by poprawiać błędy i po tym można ich rozpoznać.

Length of service in Poland from 2026

Interested in more articles like this?

The Role of a Leader in the Age of AI and Multigenerational Teams

The new National Labour Inspectorate Act and employment flexibility

Recruitment scams

Follow us for the latest